Íslenskt ævintýri

Til heiðurs þér við stillum alla strengi,/ með stoltum klið skal vor söngur óma./ Á frægðar tindi stattu lengi, lengi/ og leiktu þér við gull og fagra hljóma. (Þorsteinn Halldórsson, 1942)

Guðlaugur A. Magnússon fæddist 16.des. 1902 í Svínaskógi, Fellsstrandarhreppi. Foreldrar hans voru Magnús Hannesson bóndi f.22.jan. 1866 í Guðlaugsvík á Ströndum d.6. apríl 1945, og kona hans Kristín Jónsdóttir f.30. maí 1873 á Úlfarsfelli í Helgafellssveit d. 28.jan. 1958.
Hugur Guðlaugs stóð alla tíð til náms í hljóðfæraleik. Systur hans Hansína og Borghildur, sem hafði greiðasölu á Ísafirði, ákveða að styðja hann til náms í hljóðfæraleik með því skilyrði að hann nemi einhverja iðn auk hljóðfæranámsins. Á Ísafirði lærði hann því gullsmíði hjá Einari Oddi Kristjánssyni og hjá Karli Ó. Runólfssyni lærði hann að leika á trompet. Lúðrasveit Ísafjarðar var fyrsta hljómsveitin sem hann lék með. Árið 1926 fór hann utan til Danmerkur til framhaldsnáms í trompetleik og var Lauritz Sörensen þekktur trompetleikari kennari hans.
1924 fluttist Guðlaugur alkominn suður og setti á fót gullsmíðaverkstæði í Hafnarfirði. 1927 fluttist hann til Reykjavíkur og rak verkstæði sitt fyrst við Bergstaðastræti. Guðlaugur var virkur félagsmaður í Lúðrasveit Reykjavíkur þar sem hann lék oftast fyrsta trompett eða flugelhorn auk þess sem hann gegndi þar ýmsum trúnaðarstörfum. 1932 tekur hann þátt í stofnun Félags íslenskra hljómlistarmanna og sat í stjórn félagsins fyrstu árin. 1944 var „Hljómsveit F.Í.H.“ stofnuð sem var arftaki „Hljómsveitar Reykjavíkur" og vísir að „Symfóníuhljómsveit Ríkisútvarpsins" sem nú heitir „Symfóníuhljóm-sveit Íslands". Jafnframt því að spila í lúðrasveitum og í symfóníunni spilaði Guðlaugur alla tíð með ýmsum dans og djasssveitum.
Guðlaugur kvæntist 1929 Maríu Hermannsdóttur f.4.sept. 1905 á Ketils-eyri við Dýrafjörð. Þau eignuðust 4 börn: Reyni f.3.apríl 1930, Óttar Hermann f.8. okt. 1931, Jónínu Ernu f.15. nóv 1933 og Magnús Hauk f.20. des. 1943. 1936 heldur hann á ný til náms í Danmörku, að þessu sinni til framhalds-náms í silfursmíði. Þar kynnti hann sér smíði borðbúnaðar og flutti þá þekk-ingu með sér heim. Einnig fékk hann hingað útlendinga til starfa við að koma upp framleiðslu á borðbúnaði og skyldum vörum úr silfri.
1947 gerir hann verkstæði sitt að hlutafélagi „Gull-og silfursmiðjan Erna". Uppúr því eykur hann vélakost smiðjunnar og flytur m.a. inn þá stærstu pressu sem notuð hefur verið við þessa iðju hérlendis með 200 tonna höggþunga á fersentimeter. Smiðjan var búin fullkomnustu tækjum sem þekktust í þá daga og eru margar vélanna í fullri notkun enn í dag rúmum 50 árum síðar. Smiðjan hafði það verkefni að smíða vörur fyrir verslunina sem alla tíð hefur borið nafn Guðlaugs. Á blómatíma fyrirtækjanna voru þau meðal öflugustu fyrirtækja í Reykjavík og náði smíði silfurmuna mest 2 tonnum árlega. Silfurmunir frá Guðlaugi eru til á flestum heimilum landsins og margir erlendir fagurkerar hafa komið sér upp silfri frá Guðlaugi, meðal þeirra er fjöldi Vestur-Íslendinga sem safna íslensku silfri og segja það bera af öllu því sem í boði sé vestra hvað varðar hönnun og handverk. Mörg íslensk sendiráð eru búin silfri frá Guðlaugi og bera hróður íslenskra silfursmiða víða.
Frá gamla bænum í Svínaskógi til þess að setja í gang stóriðju þess tíma sem hálfri öld síðar er blómleg iðja vegna framsýni og góðs grundvallar er einsog saga þjóðarinnar. Í einu skrefi flutti þjóðin úr torf-bæjunum, sem höfðu verið nánast óbreyttir frá landnámi,inn í “nútímann".


Maríu konu sinni hafði Guðlaugur lofað að minnka spilamennskuna þegar hann yrði fimmtugur þar sem álagið var mikið af því að starfa á tveimur vígstöðvum. Rúmum mánuði fyrir fimmtugsafmælið lést Guðlaugur þ.13. nóv. 1952. Honum entist því ekki aldur til að uppfylla loforðið.
Ávaxtanna af störfum hans munu menn njóta um ókomin ár. Þegar Heinrich Schliemann fann Tróju um síðustu aldamót, sannaðist arfsögnin sem talin var skáldskapur fram að því. Hinir stórkostlegu gull-og silfurmunir sem fundust í rústum borgarinnar renndu stoðum undir að þar hefði eitt sinn staðið mikið menningarríki. Ætla má að smíðaðir hafi verið nokkur hundruð þúsunda gull-og silfurmuna í smiðju Guðlaugs s.l. 75 ár. Einhverjir þeirra munu í framtíðinni segja sögu um blómlegt menningarríki sem stóð á eyju í Atlantshafi.